Marka la ku daro powdarrada guriga, surfactants waxay badlaa sida biyuhu uga shaqeysaa kuwaas oo ku xidhaanayn korka biyuhu, taasoo ka saaraya qalabka dhinaca jirka (surface tension) kuwaas oo ka yimid 40 ilaa 50 boqolkiiba marka la compareeyo biyaha caadi ah. Maalintaas waa maxay? Qalabka faa’iido leh ee guriga waxay farcayn si fudud oo ka badan kuwaas oo ku dhaqaaqan kooraha, aan ku dhaqaaqan kuwaas oo ku dhaqaaqan kuwaas oo ku dhaqaaqan. Waxyaalaha faa’iido leh ee guriga waxay leedahay qalab ka duwan oo loo yaqaan ‘amphiphilic structure’ oo leh qaybta ay ku jiraan biyaha iyo qaybta kale ay ku jiraan biyaha. Qalabka saxdaan ee ku jira waxay si fudud ugu yeelo qaybta kooraha, haddii kooruhu yahay mid ka weyn oo ku jira qaybta kooraha. Tijaabooyinka waxay muujisaa inay ku dhaqaaqan dhinaca jirka si fudud oo ka badan marxan 3 oo ka weyn marka la eegayo in ay ku dhaqaaqan dhinaca jirka marka ay lahayn surfactants. Fikirada inaad gurigta qorshooyinka oleeyn oo aan lahayn surfactants. Biyuhu wuxuu ku dhaqaaqan kuwaas oo ku dhaqaaqan kuwaas oo ku dhaqaaqan, oo ku dhaqaaqan kuwaas oo ku dhaqaaqan kuwaas oo ku dhaqaaqan.
Marka laga galo waxbarashada, molekyuulaha surfactant ku soo saarayaan qaybaha xun iyo qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka, halkaasaa qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka, markaasaa qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka. Marka la helo concentrationka micelle (kuna yimid 0.01–0.1% ee dhulka loo galo), ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka oo ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka oo ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka. Tani wuxuu sameeyaa in qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka:
Xasiloonka micelle wuxuu si cad ugu sameeyaa in qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka ay ku soo saarayaan oo ku jira dhulka loo galo oo ay dib ugu soo saarayaan oo ku jira dhulka loo galo—taariikhda ayaa muujinaya in 98% ee qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka ay ku soo saarayaan oo ku jira dhulka loo galo oo ay ku soo saarayaan oo ku jira dhulka loo galo, halkaasaa 35–40% uu ku soo saarayaan oo ku jira dhulka loo galo. Tani wuxuu si cad ugu sameeyaa in qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka oo ay ku soo saarayaan oo ku jira qaybaha xun ee kala duwan ee la joogo dhaqabka.
Marka la eego inaad kala saarayso oo dhan isku xukuumayaasha quruxda iyo waxyaabaha quruxda badan, surfaaktantada waxay isticmaalaan siyoolaha natiijadeedooda si ay ugu yar yarayso waxyaabahaas oo ay ku nool yihiin midhigga biyaha. Waxay ma kala saarayso waxyaabaha oo dhan markaas; waxay balsee kuugu yar yarayso oo ay ka jirto in ay isku darayso marka la tafatayso. Tani wuxuu u muuqin doonaa in jilicsiirta ah ay ku nool yihiin midhigga, aanay isku darayso ama ay ku soo nool yihiin waxyaabaha aad rabtaa inaad tafatayso. Waxyaabaha caadi ah ma heli karo jilicsiirta sida surfaaktantada, gaar ahaan marka la tafatayso iyo la soo gudbiyo oo dhan marka la tafatayso xagga caadiga ah. Sidaas daraaddeed, surfaaktantada waxay ka shaqayn doonaan ka badan marka la eego waxyaabaha sida quruxda spaghetti ee la kala saarayso ama xunxuninta oo ka soo baxday shacabka tafataynta, waxyaabaha aad ugu yar tahay in biyuhu caadi ah ay u heli karto.
Foam-ka waa qayb aad u muhiim ah ee mekhaanikada ah ee shaqyada laaheerka. Marka qof kula soo xirto laaheerka, foam-ka waxa uu ugu dhaqaaqayaa waxyaalaha laaheerka, oo abuuraya qayb ka badan ee dharka oo ka caawinaa inuu ka saaray waxyaalaha caadiyeynta ah ee ku jira quruxa ka badan ee quruxa. Laakiin waxaa jira wax eegtaan maayo: marka ay ku jirta quruxa badan, maana waxay ku muujiyaan in saboonku waa mid aad u wanaagsan. Quruxa badan waxa uu noqon karaa shakhsiyeed, sababtoo ah waxay ka dhigan karaan in dhaqanku ku yidhaahdo quruxa badan, oo ka bixiya biyaha si loo tirtiray quruxa badan ee ku jira. Sidaas daraaddeed, saboonka laaheerka taasoo la sameeyay hadda waa la sameeyay si gaar ah inuu abuuro quruxa guud ahaan inuu gargaaro qaybta uu leeyahay, laakiin si aan uu ku dhaqaaqayaa quruxa ka badan ama si aan uu ka dhigan karo laaheerka inuu ka badan yahay. Tijaabooyinka muujisaa in saboonka ugu sarreeynta ah ee la sameeyay si loo kala saaray quruxa waa la sameeyay si loo tirtiray biyaha, laakiin waxay ku samayn karaan in laaheerka waa la sameeyay si wanaagsan, oo waxay ka dhigan karaan ammaanka dhan ee quruxa badan waa la sameeyay si wanaagsan.
Qaar badan oo dhulka la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo waxyaabaha la isticmaalo wax......
Kuwa ka mid ah xasiloonka la isticmaalayo qabowga, waxa ku saabsan 20 ilaa 30 boqolkiiba ka yar oo kala duwan ee ku saabsan xasiloonka la isticmaalayo ma aha. Laakiin waxay gargaarsan doonaan sidaas daraaddeed ama si fudud. Kuwa caalamiga ah, faahmiga qabowga waxay leedahay fahamka in ay ku dhisaaan natiijada ku saabsan waxyaalaha, mararka qaar ay ugu yar tahay 28 boqolkiiba oo ku saabsan xasiloonka ugu horeysa ee jidhka la isticmaalayo, halkaas oo ay ugu yar tahay qabowga ku saabsan dadka. Waa mid ka mid ah quruxda: waxay ku saabsan qabowga ka dhacaya in ay ku dhaqaaqdoobeen qabowga calcium iyo magnesium ee ku jira jidhka qabowga. Laakiin ha aad taqaan, caalamigu wuxuu ku ogaan jiray in ay ku dhisaaan qabowga ka dhacaya sidaas oo ay ku dhisaaan xasiloonka la isticmaalayo ma aha. Tani waa shakhsiyeed ahaan shakhsiyeed ee caalamiga ah ee lagu isticmaalo tirada badan ee xasiloonka la isticmaalayo. Si loo eegayo guddiga, xasiloonka la isticmaalayo waxay leedahay 70 boqolkiiba ee qabowga dalka ah ee waxyaalaha la isticmaalayo oo ku saabsan guryaha. Waxay ku saabsan waxyaalaha la isticmaalayo ee ugu muhiimaysa ee ku saabsan qabowga si ay ugu yar tahay qabowga la isticmaalayo oo ay ugu yar tahay qabowga la isticmaalayo.
Marka la isku qaybinayo, kooxaha nonionic iyo anionic waxay ugu wanaagsan yeenaa ku dhaafaca. Kooxaha anionic waa inay ku caddeyn karaan xagga oo leh silaabo, halkaasoo kooxaha nonionic waxay ka caawinayaan inay noqdaan dhiirigelin jidhka iyo inay ku dhaafacaan fadhiyada gaar ah ee jidhka qorod. Mid ka mid ah faaiidada muhiimka ah ee kooxaha nonionic waa inay aan la jidhka xagga oo leh ayoon calcium iyo magnesium ah, taas oo ka dhigan jidhka qorod ee aad ugu jecel tahay. Tani wuxuu ugu yeedhaya in qalbiga aan la jidhka uu ku soo noqdo dhaqanka, iyo micelles waxay ku dhaafacaan natiijo badan marka ay la jidhka leedahay. Marka la isku dhaafaco, kooxahaan waxay ku dhaafacaan xagga oo leh xagga ka yaryar ee xagga oo leh xagga ka yaryar ee xagga oo leh xagga ka yaryar ee xagga oo leh xagga ka yaryar, taas oo ugu yeedhaya inay ku dhaafacaan fadhiyada gaar ah ee jidhka qorod, halkaas oo la jidhka xagga ka yaryar ee jidhka wuxuu ugu yeedhaya in la jidhka xagga ka yaryar.
Kuwa ugu dambeeyo waxay muujinaysaa in tirooyinka isku qabashada ay ku saabsan yihiin 40% ka yar ee deegaanka leh biyaha xoog badan, iyo in ay ku saabsan yihiin 15–25% ee xagga surfaaktantada, laakiin ma aqbali karaan natiijada. Natiijada waa in la sameeyo saafka ah iyo dhaqsoodka ah ee saafka ee ka dhacaya kala duwan ee biyaha iyo joomooyinka joolka—laakiin ma aqbali karaan natiijada ka dhacaya qalbiga iyo siyaabka warshaha.
Surfaaktantadu waa waxyaabaha loo gudbiyay powdarrada saafka oo leh shaqo ah inay ka saabsan yihiin quruxa biyaha, sidaas darteed ay ku saabsan yihiin saafka inuu ku soo baxo qalbiga. Waxay ku saabsan yihiin silaaska iyo xunxunaha iyadoo la sameeyo micelles oo ku jiray, sidaas darteed ay ku saabsan yihiin natiijada ka dhacaya saafka.
Surfaaktantadu waxay ku saabsan yihiin xunxunaha oo ku jiray, iyadoo la qaybinayo waxyaalaha xunxunaha ku jiray oo ku jiray biyaha. Tani wuxuu ku saabsan yihiin kuwa xunxunaha inay ku soo noqdaan iyo inay ku soo bixi doonaan qalbiga markii la saafayo.
Surfactants anionic waxaa loo isticmaala badan sababtoo ah inay ku saabsataan qoraxa iyo xunxunyada si wanaagsan, ay ku dhaqaaqdaan mararka badan, iyo inay leedahay qiimo gaaban oo la isticmaalo. Waxay ugu yar tahay qayb muhiim ah ee sektor-ka dhaqameed ee dhulka ah ee waxyaalaha loo isticmaalo si loo guurto guri.
Quruxa (foam) ee shuusha laasheerka waxay uga jeeddaan qayb ka mid ah ee ku jira quruxa (fabric), si ay ugu caawiso natiijooyinka mekhaanika ee ku saabsataan qoraxa. Laakiin, quruxa (foam) ka badan waxay ku jirto xaalad aan la isticmaalo, sidaa darteed shuusha laasheerka waxay la sameeyeen si ay ugu yar quruxa (foam) ugu yar.